Wygaśnięcie stosunku pracy
Ustanie stosunku pracy w związku z zaistnieniem zdarzenia, które nie jest czynnością prawną, ale z mocy ustawy wywołuje taki skutek; jest niezależne od woli stron.
Oto przypadki, których skutkiem będzie ustanie stosunku pracy poprzez jego wygaśnięcie:
- upływ 3 miesięcznej nieobecności pracownika z powodu tymczasowego aresztowania
- śmierć pracodawcy; stosunek wygasa jeśli pracownik nie zostanie przejęty przez nowego pracodawce
- śmierć pracownika
Momentem wygaśnięcia stosunku pracy jest moment zaistnienia zdarzenia
W pierwszym przypadku pracodawca jest obowiązany ponownie zatrudnić pracownika, jeżeli postępowanie karne zostało umorzone lub gdy zapadł wyrok uniewinniający, a pracownik zgłosił swój powrót do pracy w ciągu 7 dni od uprawomocnienia się orzeczenia ,chyba że postępowanie karne umorzono z powodu przedawnienia albo amnestii, a także w razie warunkowego umorzenia postępowania.
Roszczenia pracownika: W razie naruszenia przez pracodawcę przepisów niniejszego oddziału, pracownikowi przysługuje prawo odwołania do sądu pracy, przy czym zastosowanie znajdą przepisy dotyczące rozwiązania stosunku pracy bez wypowiedzenia.
III. Obowiązki pracodawcy w związku z ustaniem stosunku pracy.
⇒ Udzielenie zwolnienia na poszukiwanie pracy
⇒ Wydanie świadectwa pracy
Prawo do zwolnienia powstaje z chwilą rozpoczęcia okresu wypowiedzenia, zwolnienie zaś następuje z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.
Wymiar zwolnienia wynosi:
- 2 dni robocze – w okresie dwutygodniowego i jednomiesięcznego wypowiedzenia,
- 3 dni robocze – w okresie trzymiesięcznego wypowiedzenia, także w przypadku jego skrócenia
Natomiast świadectwo pracy to dokument, który pracodawca winien niezwłocznie wydać pracownikowi w związku z rozwiązaniem lub wygaśnięciem stosunku pracy.(W przypadku rozwiązania lub wygaśnięcia umowy o pracę z pracownikiem, z którym dotychczasowy pracodawca nawiązuje kolejną umowę o pracę bezpośrednio po rozwiązaniu lub wygaśnięciu poprzedniej umowy o pracę, pracodawca jest obowiązany wydać pracownikowi świadectwo pracy, tylko na jego żądanie.)
Należy w nim podać informacje dotyczące:
- okresu i rodzaju wykonywanej pracy,
- zajmowanych stanowisk,
- trybu rozwiązania albo okoliczności wygaśnięcia stosunku pracy,
- a także inne informacje niezbędne do ustalenia uprawnień pracowniczych i uprawnień z ubezpieczenia społecznego.
Ponadto zamieszcza się wzmiankę o zajęciu wynagrodzenia za pracę w myśl przepisów o postępowaniu egzekucyjnym.
Na żądanie pracownika w świadectwie pracy należy podać także informację o wysokości i składnikach wynagrodzenia oraz o uzyskanych kwalifikacjach.
Roszczenia pracownika:
Pracownik może w ciągu 7 dni od otrzymania świadectwa pracy wystąpić z wnioskiem do pracodawcy o sprostowanie świadectwa. W razie nieuwzględnienia wniosku pracownikowi przysługuje, w ciągu 7 dni od zawiadomienia o odmowie sprostowania świadectwa pracy, prawo wystąpienia z żądaniem jego sprostowania do sądu pracy .
Ponadto pracownikowi przysługuje roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej przez pracodawcę wskutek niewydania w terminie lub wydania niewłaściwego świadectwa pracy. Powyższe odszkodowanie przysługuje w wysokości wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy z tego powodu, nie dłuższy jednak niż 6 tygodni.
Jeżeli z orzeczenia sądu pracy wynika, że rozwiązanie z pracownikiem umowy o pracę bez wypowiedzenia z jego winy nastąpiło z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu w tym trybie umów o pracę, pracodawca jest obowiązany zamieścić w świadectwie pracy informację, że rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło za wypowiedzeniem dokonanym przez pracodawcę.
!!!Pracownikowi przysługuje roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej przez zakład pracy wskutek wydania niewłaściwego świadectwa pracy niezależnie od przyznanego mu odszkodowania z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania przez zakład pracy umowy o pracę bez wypowiedzenia
Jednakże odszkodowanie za okres pozostawania bez pracy wskutek wydania niewłaściwego świadectwa pracy może być przyznane tylko w zakresie szkody nie wyrównanej przyznanym odszkodowaniem z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia.
Uch SN 1976.07.13 (I PZP 22/76 )
Opracowana na podstawie: Dz. U 1998.21.94 Kodeks Pracy;
L. Florek, T.Zieliński, Prawo pracy, Wydawnictwo BECK, Warszawa 2008